poniedziałek, 5 sierpnia 2013

Szalony Wierch

Szalony Wierch


Szalony WierchSzalony Wierch (2061 m) słow. Hlúpy vrch to zwornikowy szczyt w Grani Głównej Tatr w Tatrach Bielskich. W grani tej oddzielony jest Szeroką Przełęczą Bielską (1830m) na zachodnie od masywu Płaczliwej Skały - najbliższy nazwany wierzchołek to Zadnia Płaczliwa Kazalnica (1923m) oraz Przełęczą pod Kopą (1749m) od masywu Jagnięcego Szczytu na południu, choć w południowej grani opadającej z wierzchołka wyróżnia się jeszcze przed wymienioną przełęczą Szalony Przechód (1933m), tuż za którym znajduje się wierzchołek Szalonej Kazalnicy (1945m).
Grań Główna Tatr skręca na wierzchołku Szalonego Wierchu o 90 stopni, natomiast dalej w kierunku wschodnim biegnie długi grzbiet główny Tatr Bielskich. W nim najbliższym szczytem są Zadnie Jatki (2020m) oddzielone Szaloną Przełęczą (1933m).
Kilkadziesiąt metrów na wschód od wierzchołka odbiega z jego grani na północ jeszcze jeden grzbiet. Jest to Wielki Szalony Klin, który dzieli się na dwa grzbiety kilkadziesiąt metrów poniżej jego miejsca oddzielenia od głównego grzbietu Tatr Bielskich. Północny, krótszy z tych grzbietów to Mały Szalony Klin, natomiapst północno wschodni to dalsza część Wielkiego Szalonego Klina.
Hemli przy szczelinie na wschodniej grani
Powyżej opisana zwornikowość sprawia, że Szalony Wierch jest położony nad kilkoma dolinkami. Od północnego zachodu, pomiędzy granią opadającą na Szeroką Przełęcz Bielską oraz Małym Szalonym Klinem jest to Szeroka Dolina, pomiędzy Wielkim Szalonym Klinem a granią biegnącą ku Szalonej Przełęczy - Szalony Kocioł. Obydwie dolinki stanowią górne piętra walnej Doliny do Regli.Od południowego wschodu otacza Szalony Wierch Dolina Przednich Koperszadów, natomiast od południowego zachodu - Dolina Zadnich Koperszadów.
Większość całego, rozległego masywu pokryta jest trawnikami. Przewaga skał jest jedynie w okolicach wierzchołka od strony południowo-zachodniej (jedna pokaźniejsza turnia w górnej części Głupiego Żlebu przypominająca wyglądem Miedzianą Pałę - czyżby Szalona Pała?:). Niewielkie ścianki opadają też po zachodniej stronie Małego Szalonego Klina.
We wschodniej grani Szalonego Wierchu znajdują się dwie szczeliny kilkumetrowej długości i kilkunastometrowej głębokości. Jedna to Szalona Dziura (z drugim, mniejszym otworem na trawniku kilka metrów obok) nieopodal Szalonej Przełęczy, druga w pobliżu jedynej w tej grani większej wypukłości.

Pochodzenie nazwy Szalonego Wierchu nie jest jasne. Ważna jest różnica w nazwach polskiej i słowackiej.
Hlúpy - dosłownie oznacza "głupi". W polskim nazewnictwie istnieje w okolicy Głupi Żleb, pozostałe obiekty są "szalone".

SPACER GRANIĄ
         Mały
         Szalony
            Klin   /
Wielki
Szalony
Klin
              |  /
           /
Zadnia Płaczliwa Kazalnica          |Szalona Przełęcz
\          |/\
Szeroka Przełęcz Bielska-----Szalony WierchZadnie Jatki
|
Szalony Przechód
|
Szalona Kazalnica

Szlaki prowadzące na Szalony Wierch:
Na Szalony Wierch nie prowadzą żadne znakowane szlaki turystyczne. Szczyt należy do Tatr Bielskich, jest więc poza terenem udostępnionym dla taternictwa i wchodzenie nań jest nielegalne.



z Szalonego Przechodu
Z Szalonego Przechodu:
Z przełęczy wprost w górę granią do okolic pierwszych skałek, później nieco na prawo od grani omijając podszczytowe skałki bez trudności na wierzchołek (0-, 20 min).







Z Szalonej Przełęczy
Z Szalonej Przełęczy:
Z przełęczy, mijając Szaloną Dziurę, łagodnie wznoszącą się granią wprost na widoczną u góry trawiasto-skalistą wypukłość, z dołu sprawiającą wrażenie wierzchołka. Omijając ją po lewej stronie (bądź wprost przez nią - odrobinę trudniej), a następnie omijając drugą w tej grani szczelinę, wprost w górę bez trudności na wierzchołek (0-, 15 min).





Z Szerokiej Przełęczy Bielskiej
Z Szerokiej Przełęczy Bielskiej:
Z przełęczy początkowo zielonym szlakiem w kierunku Szalonego Przechodu do momoentu, gdzie szlak skręca ostro w prawą i rozpoczyna trawers. Stamtąd granią początkowo łagodnie po trawkach w górę, później przez usypisko małych kamieni i dalej, miejscami usypistym terenem, wprost na widoczne z dala siodło na prawo od wierzchołka. Z siodełka, omijając podszczytowe skałki bez trudności na wierzchołek (0-, 35 min).



Nasze wejścia:
Położenie na mapie:

Panorama z Szalonego Wierchu:
Szalony Wierch - panorama
Widok w kierunku Jatek Bielskich

Widok w kierunku Łomnicy
Widok w kierunku Lodowego Szczytu
Widok w kierunku Doliny Jaworowej
Widok w kierunku Ździarskiej Przełęczy

Widoki na Szalony Wierch:
Widok na Szalony Wierch
Szalony Wierch z Koperszadzkiej Grani
Widok na Szalony Wierch
Szalony Wierch ze Ździaru
Widok na Szalony Wierch
Szalony Wierch z Płaczliwej Skały
Widok na Szalony Wierch
Szalony Wierch z pasma Magury Spiskiej
Autorzy na szczycie: