środa, 14 sierpnia 2013

Zadnie Jatki

Zadnie Jatki


Zadnie Jatki (2020 m) słow. Zadné Jatky to około 800-metrowej długości grzbiet należący do grupy Jatek Bielskich w głównym grzbiecie Bielskich Tatr, w którym oddzielony jest Szaloną Przełęczą (1933m) od Szalonego Wierchu (2061m) po stronie zachodniej oraz Przełączką nad Wielkim Koszarem (1950m) od Pośrednich Jatek (1980m) po stronie wschodniej.
W Zadnich Jatkach wyróżnia się dwa wierzchołki ze względu na ich dwie długie, boczne granie.
Zachodni wierzchołek jest ich najwyższym punktem, a z jego grani opadającej ku Szalonej Przełęczy odgałęzia się północna grań zakończona dopiero nad Mąkową Polaną. w grani tej Zadnie Jatki oddzielone są Szaloną Szczerbiną (ok. 1525m) od położonej tuż za przełęczą Szalonej Turni (ok. 1540m), a długa grań opadająca z wierzchołka na szczerbinę zwie się Kozim Klinem.
Jeszcze dłuższa i kilkukrotnie rozgałęziająca się jest boczna, północna grań wschodniego wierzchołka. Najdalej na północ wysunięte stoki tej grani opadają bezpośrednio na Dolinę Ździarską i wieś Ździar. Górna część tej grani zwie się Zadnim Diablim Grzbietem. Pierwszą nazwaną przełęczą w grani jest Przełęcz nad Siką (ok. 1600m), tuż za którą znajduje się Turnia nad Jaworzynką (1626m). Około 200 metrów na północ od punktu zwornikowego z Zadniego Diablego Grzbietu odgałęziają się na północny wschód i północny zachód dwa inne grzbiety, z których północno-zachodni to Ciaskowy Klin łagodnie nachylony, trawiasty grzbiet z pasem urwistych ścian opadających do Doliny Kępy. Zakończeniem tego grzbietu jest kazalnica Ciask. Północno-wschodni grzbiet jest bezimienny i również charakteryzuje się pasem urwistych ścianek po południowej stronie. Oddziela Wielki Koszar od Diablego Żlebu.

SPACER GRANIĄ
Szalona TurniaTurnia
nad Jaworzynką
||
Szalona SzczerbinaCiaskPrzełęcz nad Siką
|\              |
Kozi KlinZadni Diabli Grzbiet
Szalona Przełęcz  \|
/\      \|
Szalony WierchZadnie Jatki--- )( ---Zadnie Jatki
(wsch)
---Przełączka nad
Wielkim Koszarem
\
Pośrednie Jatki

Zadnie Jatki, przez swą rozległość i nieco skomplikowaną budowę znajdują się aż nad 4 walnymi dolinami, a raczej ich górnymi piętrami. Są to kolejno:
  • od północnego zachodu - Szalony Kocioł, górne piętro Doliny do Regli podchodzący pod Kozi Klin i główny wierzchołek Zadnich Jatek,
  • od północy - walna Dolina Kępy, rozciągająca się pomiędzy Kozim Klinem i Zadnim Diablim Grzbietem oraz granią pomiędzy wierzchołkami Zadnich Jatek,
  • od wschodu - Wielki Koszar, górne piętro Doliny pod Koszary, do której opadają urwiste ściany z okolic głównego wierzchołka oraz jego północnej grani,
  • od południa - Dolina Przednich Koperszadów - górne piętro Doliny Kieżmarskiej, do którego z większości miejsc grani opadają urwiste ścianki, poniżej których występują trzy umiarkowanie strome, trawiaste w górze, kosówkowe niżej, grzędy oddzielone dwoma żlebami.
W okolicy głównego wierzchołka, a dokładniej kilkanaście metrów poniżej niego znajduje się Kozia Jaskinia. Ma ona 47 metrów długości i przebija grań na wylot poziomym tunelem. Dawna Magistrala Tatrzańska poprowadzona była tak, żeby turyści mogli ją odwiedzić (podobno jej przejście nie wymaga dodatkowego światła). Niestety, z braku wiedzy o niej przy spacerze granią Jatek, nie posiadamy żadnych zdjęć jaskini.

Nazwa grupy Jatek Bielskich pochodzi od wypasającego się na nich bydła, które podobno spadało z ich poderwanych grani.

Szlaki prowadzące na Zadnie Jatki:
Na Zadnie Jatki nie prowadzą żadne znakowane szlaki turystyczne. Szczyt należy do Tatr Bielskich, jest więc poza terenem udostępnionym dla taternictwa i wchodzenie nań jest nielegalne.

Z Szalonej Przełęczy:
Z przełęczy dowolnie w górę szeroką granią po łagodnie nachylonych trawnikach omijając nieliczne skałki do punktu zwornikowego dla północnej grani głównego wierzchołka. Stamtąd trawiastą granią bez trudności na najwyższy punkt masywu (0-, 15 min).
z Szalonej Przełęczy
z Szalonej Przełęczy

Z Przełączki nad Wielkim Koszarem:
Z przełączki śladami dawnej Magistrali Tatrzańskiej szeroką granią początkowo na wschodni wierzchołek (Magistrala omija go po południowej stronie). Później ponownie powrót na Magistralę i razem z nią lekko po północnej stronie długiej, poziomej grani do miejsca, w którym stary szlak zaczyna omijać główny wierzchołek. Stamtąd od szlaku granią w górę po trawnikach na wierzchołek (0-, 20 min).
z Przełączki nad Wielkim Koszarem
ze wsch. wierzchołka na główny

Uwaga: Chcący odwiedzić zarówno najwyższy punkt masywu oraz Kozią Jaskinię powinni po wyjściu na szczyt cofnąć się do miejsca opuszczenia szlaku i kontynuować nim dalszą wycieczkę. Przejście szlakiem jest trudniejsze niż granią.

Nasze wejścia:
Położenie na mapie:
Uwaga: Na popularnej mapie Sygnatury wschodni wierzchołek Zadnich Jatek oznaczony jest błędnie jako Pośrednie Jatki - prosty dowód: oddzielająca je Przełączka nad Wielkim Koszarem nie leżała by nad Wielkim Koszarem:-) Podobnie, choć nieco lepiej wygląda sytuacja na mapach wyd. Compass.

Widoki na Zadnie Jatki:
Widok na Zadnie Jatki
Zadnie Jatki z Doliny Przednich Koperszadów
Widok na Zadnie Jatki
Zadnie Jatki z Koperszadzkiej Grani
Widok na Zadnie Jatki
Zadnie Jatki ze Ździaru
Widok na Zadnie Jatki
Zadnie Jatki z Długiego Wierchu
Widok na Zadnie Jatki
Zadnie Jatki ze Skrajnych Jatek
Autorzy na szczycie:
Wojtuś na grani Zadnich Jatek