Białczańska Przełęcz Wyżnia(2085m) słow. Vyšné Bielovodské sedlo. to dwusiodłowa przełęcz w bocznej grani Tatr Wysokich odchodzącej na północ od Rysów. Oddziela zwornikową Wyżnią Spadową Przełączkę (ok. 2235m) w masywie Żabiego Szczytu Wyżniego od Żabiego Mnicha (2146m).
Białczańska Przełęcz Wyżnia zawieszona jest nad dwiema dolinami, opadają do nich odpowiednio żleby: na południowy zachód do Doliny Rybiego Potoku jest to wielki, poderwany wysokimi, pionowymi zerwami Wyżni Białczański Żleb zakończony nad brzegiem Czarnego Stawu pod Rysami, natomiast na północny wschód, do Żabiej Białczańskiej Doliny opada z niższego, siodełka wyraźnie zagłębiony Białczański Kanion - żleb przypominający w dolnej części istny kanion, zakończony tuż nad Wyżnim Żabim Stawem Białczańskim.
Dolna część Białczańskiego Kanionu.
Białczański Kanion jest rzadko spotykaną w Tatrach formacją. W dolnej części jego strome ściany przewyższają dno o kilkadziesiąt metrów, a bliska odległość pomiędzy nimi tworzy wąski, głęboki przesmyk.
Białczańska Przełęcz Wyżnia, bywa często odwiedzana (najczęściej jako pośredni cel wycieczek) zarówno przez taterników jak i turystów zmierzających najczęściej na pobliskiego Żabiego Mnicha czy też odleglejszy Żabi Szczyt Wyżni.
Hemli na Białowodzkiej Turniczce
Pomiędzy siodełkami przełęczy (z których niższe jest siodło północno-zachodnie) wystaje doskonale widoczna ze strony zachodniej Białowodzka Turniczka. Przewyższa ona przełęcz o zaledwie kilka metrów i jest bardzo łatwo (0) dostępna od strony wschodniej choć od strony polskiej wygląda na bardzo trudną do zdobycia.
Szlaki prowadzące na Białczańską Przełęcz Wyżnią:
Na Białczańską Przełęcz Wyżnią nie prowadzą żadne szlaki turystyczne. Jest ona jednak usytuowana w rejonie udostępnionym przez TPN dla taterników. Od strony słowackiej wejście na przełęcz jest wzbronione - Żabia Dolina Białczańska stanowi bowiem rezerwat i jest wyłączona z jakiegokolwiek ruchu turystycznego i taternickiego. Najłatwiej na Białczańską Przełęcz Wyżnią można się dostać znad Czarnego Stawu pod Rysami.
Zejście ze szlaku w górę w okolicach głazowiska pod grzędą opadającą z grani Żabiego Mnicha (na samym dole grzędy jest kilka pojedynczych płatów kosówki). Po wejściu na grzędę pomiędzy tymi płatami kosówki wyraźną ścieżką w górę pod strome ścianki. Jest tu jedno około 10-cio metrowej wysokości miejsce o trudnościach I - ubezpieczone repsznurem i ringami (stan na sierpień 2013, szczegóły na rysunkach).
Po przekroczeniu najtrudniejszego miejsca najpierw w lewo (kłopotliwe orientacyjnie miejsce) do wyraźniejszej ścieżki, którą po krótkim czasie w górę pośród skałek dobrze oznaczonych kopczykami. Później trawers pośród skał nad uskok Wyżniego Białczańskiego Żlebu. Stamtąd jeszcze chwilę po skałkach i ostatni odcinek zakosami bez trudności na samą przełęcz. Znad Czarnego Stawu pod Rysami na przełęcz około 1 godz. 20 min.
Przełęcz Białego (1310m) to reglowa przełęcz w polskich Tatrach Zachodnich. Jest najgłębszą przełęczą pomiędzy graniami Giewontu i Krokwi. W najbliższym otoczeniu oddziela Małą Krokiew (1365m) na N od Białej Czubki (1333m) na S.
Na W do Doliny Białego opada z przełęczy wspólny z Wyżnią Przełęczą Białego, głęboki Żleb pod Patyki z kilkoma małymi bocznymi odnogami. Wylot żlebu znajduje się na przeciw stoków Igły, dzielącej Dolinę Białego na dwa piętra. Żleb ten ma około 250m różnicy wzniesień. Nazwa żlebu pochodzi od lasu położonego na S stokach Siwarowego Gazdowskiego - Patyki.
Na E stronę, do Doliny Bystrej opada z przełęczy łagodny, lesisty stok bez wyraźniejszego zagłębienia. W połowie wysokości znajdują się leśny prześwit z niewielkimi skałkami zwany Szerokim Kalackim. Tuż nad Szerokim Kalackim oraz stokiem powyżej prowadzi czarny szlak.
Nazwa przełęczy pochodzi od sąsiedniej doliny. Bywa w niej często stosowany przedrostek Niżnia zarówno na mapach jak i w przewodnikach, z racji bytności Wyżniej Przełęczy Białego (jednak brak pośredniej:). Istnieje również inna, raczej niespotykana nazwa przełęczy - Przełęcz na Patykach. Ta znowu związana jest z nazwą w/w lasu.
Szlaki na Przełęcz Białego:
- Ścieżka nad Reglami wiodąca z węzła przy Polanie Kalatówki na przełęcz i dalej przez górne partie Doliny Białego aż do Doliny Chochołowskiej.
Wyżnia Przełęcz Białego (1331m) to szeroka, bardzo płytko wcięta przełęcz reglowa w polskich Tatrach Zachodnich na przedłużeniu grani Giewontu w najniższej części Białego Grzbietu.
Oddziela górną część Białego Grzbietu (ok.1580m) na SW od pobliskiej Białej Czubki (1333m) na NE.
Siodło przełęczy jest całkowicie zalesione, pomijając oczywiście znakowaną, szeroką Ścieżkę nad Reglami.
Na NW opada z przełęczy krótki, wspólny z Białą Czubką, lesisty stok zanikający w Żlebie Pod Patyki i razem z nim uchodzący do dna piętra Doliny Białego. Stok SE opadający ku Dolinie Bystrej nie posiada wyraźnych granic z sąsiednimi formacjami. Las na tym stoku jest przerzedzony, a jego wylot znajduje się na Polanie Kalatówki.
Szlaki na Wyżnią Przełęcz Białego:
- Ścieżka nad Reglami wiodąca z węzła przy Polanie Kalatówki przez Przełęcz Białego na Wyżnią Przełęcz Białego i dalej przez górne partie Doliny Białego aż do Doliny Chochołowskiej.
Białe Siodełko (ok. 1580m) to przełączka we E grani Giewontu w polskich Tatrach Zachodnich. Oddziela Kalacką Kopę (1592m) na S od Białego Grzbietu (ok.1580m) na NE. W literaturze można wyczytać, że Białe Siodełko jest częścią Białego Grzbietu. Nie wydaje się też być wcięte na więcej niż metr. Nazwę przełęcz otrzymała ze względów topograficznych - ściślej, przez wyprowadzającą nań ścieżkę wiodącą Suchym Żlebem.
Na N od Białego Siodełka znajduje się Dolina Białego. Opada do niej z przełęczy wąski żleb uchodzący do sąsiedniego żlebu z Wrótek na wysokości ok.1300m i razem z nim do dna doliny. Na SE i E przełęcz, sąsiednia Kalackiej Kopy i okoliczne granie współtworzą szeroki Suchy Żleb.
Nazwa przełęczy pochodzi od sąsiedniej Doliny Białego.
Na przełęczy ktoś ułożył krótki napis z kamieni.
Szlaki na Białe Siodełko:
Na Białe Siodełko nie prowadzą znakowane szlaki. Jest położone poza terenem udostępnionym dla taternictwa. Według literatury, najwygodniejszy sposób dostania się na przełęcz prowadzi dnem Suchego Żlebu.
Z Wyżniej Przełęczy Białego:
Z przełęczy przez Biały Grzbiet (tam opis) na jego najwyższy punkt. Z niego w kilka chwil przez niską kosodrzewinę na pobliskie Białe Siodełko (0+, 1:15 godziny).
Z Wrótek:
Z wcięcia Wrótek niemal poziomo, omijając od N położoną na uboczu kulminację Kalackiej Kopy, bez trudności na Białe Siodełko (0-, 1 minuta).
Buczynowy Karb (ok. 2115m) to niezbyt głębokie, wąskie wcięcie we Wschodniej Grai Świnicy pomiędzy Orlą Basztą (2177m) na zachodzie, a Buczynowymi Czubami (2125m) na wschodzie.
Przełączka ta znajduje się nad dwiema dolinami. Od północnej strony jest to Dolina Pańszczyca, natomiast od południowej - Buczynowa Dolinka, do której opada z Buczynowego Karbu początkowo na południowy wschód głęboki i wąski komin wyprowadzający po ok. 30 metrach na trawnik i po kolejnych kilkudziesięciu metrach ponownie przechodzący w komin zmieniający kierunek na południowy i opadający do trawników w dolinie.
Głęboki, górny komin opadający z przełęczy do Buczynowej Dolinki
Do czasu ukazania się przewodnika po Tatrach Władysława Cywińskiego tom 18 (2013 rok), jako przełęcz oddzielająca Orlą Basztę od Buczynowych Czub uważany był pochyły trawnik sięgający grani, położony na wschód od kopuły szczytowej Orlej Baszty. Władysław Cywiński słusznie zauważył, że najniższym punktem w tym odcinku grani (czyli przełęczą z definicji) jest nie trawnik, a wąska szczerbinka tuż za jego wschodnim krańcem, z wielu miejsc obserwacyjnych praktycznie niewidoczna. Wcięcie to nazwał właśnie Buczynowym Karbem. Pościel Jasińskiego odnosi się już tylko do wymienionego trawnika (m. in. z powodów historycznych i orientacyjnych), ale nie jest już przełęczą.
Pościel Jasińskiego została tak nazwana albo od kłusownika, który nie mógł znaleźć zejścia i po spędzeniu tutaj kilku nocy, spadł w przepaść, albo od Kapitana Jasińskiego, który pobłądził w tym miejscu.
Szlaki prowadzące na Buczynowy Karb:
Na Buczynowy Karb nie prowadzą żadne znakowane szlaki turystyczne. Jest on położony w terenie udostępnionym dla taternictwa, jednak tylko od strony Buczynowej Dolinki.
z Pościeli Jasińskiego
Najłatwiej na wcięcie Buczynowego Karbu dostać się z Pościeli Jasińskiego. Po zejściu kominem z Orlej Baszty należy nie schodzić na północną stronę grani szlakiem, tylko przejść ok. 20 metrów bez trudności (0-) wzdłuż krawędzi grani nad pierwszy napotkany uskok i zejść tym uskokiem nieco trudno (I) kilka metrów na przełęcz (od opuszczenia szlaku I, 2 minuty).
Widok z Buczynowego Karbu w dół, na Orlą Perć
Szlak Orlej Perci przebiega około 10 metrów poniżej Buczynowego Karbu po północnej stronie grani. Przełęcz dzielą od szlaku bardzo strome trawki z pojedynczymi skałkami. Wydaje się ona z tej strony osiągalna turystycznie, jednak istnieje ryzyko poślizgnięcia na trawach i upadkiem w przepaść. Faktyczne trudności nie są nam znane.
Uwaga: Poruszając się w okolicach grani powyżej szlaku Orlej Perci należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość strącenia kamieni! Odnotowano już na Orlej Perci wypadek śmiertelny spowodowany strąceniem przez turystę kamienia i jego uderzeniem w głowę turystki wędrującej szlakiem.
